Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO), nazywana często potocznie „reanimacją”, to jedna z najważniejszych czynności ratujących życie. Stosuje się ją u osoby, która nie oddycha i nie reaguje, a więc znajduje się w stanie nagłego zatrzymania krążenia (NZK).
W miejscu pracy to sytuacja realna – może być skutkiem zawału, porażenia prądem, zadławienia, urazu, intensywnego wysiłku lub czynników środowiskowych. Znajomość zasad RKO jest obowiązkiem każdego pracownika wyznaczonego do pierwszej pomocy, a wiedza ta powinna być powszechna również wśród pozostałych.
Ile uciśnięć podczas resuscytacji?
W RKO stosuje się schemat: 30 uciśnięć klatki piersiowej + 2 oddechy ratownicze
Parametry uciśnięć:
- tempo: 100–120 uciśnięć na minutę,
- głębokość: ok. 5–6 cm u dorosłych,
- pełne odciążenie mostka po każdym uciśnięciu,
- po 30 uciśnięciach wykonuje się 2 oddechy metodą usta–usta lub usta–nos (jeśli jesteś przeszkolony i chcesz).
Jeśli nie chcesz lub nie możesz wykonywać oddechów ratowniczych – wykonuj ciągłe uciśnięcia klatki piersiowej, bez przerw.
Reanimacja – ile trwa?
Nie ma jednej sztywnej wartości czasu. Przyjmuje się, że reanimację prowadzi się:
Do momentu:
- przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego,
- przejęcia działania przez AED i ratowników,
- odzyskania przez osobę oddechu,
- kaszlu lub jakiejkolwiek oznaki życia,
- wyczerpania ratownika (gdy fizycznie nie jesteś w stanie kontynuować).
W praktyce RKO może trwać:
- 5–10 minut – najczęściej do przyjazdu pogotowia w mieście,
- nawet 20–30 minut, jeśli pomoc jedzie z daleka,
- dłużej, jeśli ratownik jest zmieniany przez inne osoby.
Prowadzenie RKO nawet przez kilkadziesiąt minut ma sens, jeśli klatka piersiowa jest uciskana nieprzerwanie. Przypadki uratowania po długiej resuscytacji zdarzają się regularnie.
Dlaczego tempo i liczba uciśnięć są tak ważne?
Prawidłowe uciśnięcia:
- zastępują pracę serca,
- pompują krew do mózgu i narządów,
- zwiększają szanse na skutecną defibrylację z pomocą AED.
Zbyt wolne lub zbyt płytkie uciśnięcia zmniejszają efektywność resuscytacji. Zbyt szybkie uniemożliwiają pełne sprężenie klatki, co również jest niekorzystne.
Jak wygląda RKO krok po kroku?
1. Sprawdź reakcję i oddech
- Zapytaj, potrząśnij ramionami.
- Jeśli brak oddechu lub jest agonalny – zaczynasz RKO.
2. Zadzwoń po pomoc – 112 lub 999
Możesz użyć trybu głośnomówiącego.
3. Rozpocznij uciśnięcia klatki piersiowej
- ręce na środku mostka,
- 100–120 uciśnięć/min,
- głębokość 5–6 cm.
4. Po 30 uciśnięciach wykonaj 2 oddechy (jeśli decydujesz się na oddechy).
5. Kontynuuj cykle 30:2
Nie przerywaj.
6. Użyj AED, gdy tylko się pojawi
Urządzenie samo poprowadzi cię krok po kroku.
Najczęstsze błędy podczas resuscytacji
❌ Zbyt płytkie uciśnięcia
❌ Zbyt wolne tempo
❌ Długie przerwy między uciśnięciami
❌ Bałagan w rytmie (zbyt szybka zmiana pozycji rąk)
❌ Brak telefonu po pomoc
❌ Wykonywanie RKO u osoby, która oddycha
Znaczenie RKO w BHP
W firmach, na halach, magazynach, budowach czy w biurach incydenty z utratą przytomności zdarzają się częściej, niż mogłoby się wydawać.
Wykwalifikowany pracownik, który potrafi wykonać RKO, może decydować o przeżyciu kolegi lub klienta jeszcze przed przyjazdem karetek.
Dlatego szkolenia z pierwszej pomocy – obowiązkowe w wielu zakładach – mają realną wartość i powinny być regularnie powtarzane.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o resuscytację (RKO)
1. RKO – ile uciśnięć na minutę?
100–120 uciśnięć/minutę.
2. Resuscytacja – ile uciśnięć i oddechów?
30 uciśnięć + 2 oddechy (schemat 30:2).
3. Czy można robić RKO bez oddechów?
Tak. Jeśli nie chcesz lub nie umiesz wykonywać oddechów – rób same uciśnięcia klatki piersiowej.
4. Ile może trwać reanimacja?
Do przyjazdu służb, odzyskania oddechu lub do wyczerpania ratownika – nawet kilkadziesiąt minut.
5. Czy można zatrzymać RKO, żeby sprawdzić puls?
Nie. Jeśli poszkodowany jest nieoddychający, nie szukamy tętna – liczy się ciągłość uciśnięć.
6. Czy RKO może zrobić krzywdę?
Możliwe są złamania żeber – ale nie wykonanie RKO jest dużo groźniejsze. Żebra się zrastają – zatrzymanie krążenia bez pomocy kończy się śmiercią.
7. Czy można użyć AED bez doświadczenia?
Tak. AED jest w pełni automatyczny i mówi, co robić krok po kroku.
8. Czy RKO u dzieci wygląda tak samo?
Technika jest podobna, ale używa się innej siły i niekiedy innego stosunku uciśnięć do oddechów (w zależności od wieku). W wersji podstawowej: 30 uciśnięć i 2 oddechy.
9. Czy trzeba sprawdzać „szmery oddechowe” lub „tętno na szyi”?
Nie. W pierwszej pomocy sprawdzamy tylko:
– czy oddycha,
– czy reaguje.
TOP
